کد خبر: 2856تاریخ انتشار : 15:22:00 - چهارشنبه 29 ژانویه 2020

حشر خاص و حشر عام

از نظر قرآن و برخی از روایات تفسیری این معنا به دست می آید که حشر در قیامت و آخرت به دو نوع و قسم تقسیم می شود:
۱٫      حشر خاص : این حشر مخصوص دو دسته از مخلوقات الهی به نام انس و جن است که دارای اراده و انتخاب آزاد بوده و خد…

حشر خاص و حشر عام

از نظر قرآن و برخي از روايات تفسيري اين معنا به دست مي آيد که حشر در قيامت و آخرت به دو نوع و قسم تقسيم مي شود:

1.      حشر خاص : اين حشر مخصوص دو دسته از مخلوقات الهي به نام انس و جن است که داراي اراده و انتخاب آزاد بوده و خدا براي آنان شريعت اسلام را نازل کرده است تا بر اساس آن فکر و عمل کنند.(ذاريات، آيه 56) از نظر قرآن، انس و جن در ميان مخلوقات الهي از اسماي الهي به شکل جامع برخوردار شده اند، با اين تفاوت که انسان از جن يک مرتبه برتر است؛ زيرا به سبب روح خاص الهي از ظرفيت بيش تري براي مظهريت اسماي الهي برخوردار بوده است؛ در حالي که جن اين گونه نبوده است. براي همين هر دو با آن که در مکتب کرامت الهي قرار گرفتند، برخي از جن و انس اين مکتب هم چون ابليس و فرعون طغيان ورزيدند و هر يک در چيزي طمع کردند که شايسته آن نبوده اند، در حالي که خود را برتر و «خير» مي ديدند. اين گونه است که ابليس و فرعون به عنوان نمونه طغيان مي کنند و خدا آنان را به سبب «ظلم و علو» ايشان به دوزخ مي برد و به زنجير مي کشد.(ص، آيه 76؛ نمل، آيه 14) بنابراين، از نظر قرآن، جن و انس اگر مطابق هدايت فطري(طه، آيه 50) و هدايت تشريعي وحياني مطابق فطرت(روم، آيه 30) حرکت و عمل نکند، در حشر خاص خودشان محاکمه و به دوزخ برده مي شوند و مومنان مطيع به بهشت در مي آيند.(انعام، آيه 128؛ اعراف، آيه 179؛ بقره، آيات 1 تا 5 و آيات ديگر)

2.      حشر عام: از نظر قرآن و برخي از روايات تفسيري، حشر عمومي براي آفريده هاي هستي وجود دارد؛ زيرا هر يک از موجودات هستي از سطحي از ادارک و شعور برخوردارند که در آنان امکان «اطاعت و عصيان» را موجب مي شود. از همين رو، همه آفريده ها داراي تسبيح خدا سبحان هستند و خدا را پاک و منزه از هر عيبي دانسته و به اين امر مومن هستند و به خدا سجده مي کنند.(تغابن، ايه 1؛ حشر، آيه 24؛ حج، آيه 18) هم چنين براي همين است که آسمان و زمين خود را جزو گروه «طائعين» و اطاعت کنندگان مي دانند که همه هستي را شامل مي شود.(فصلت، آيه 11) از نظر قرآن، هر چند که جز براي انسان و جن بهشت و دوزخي نيست، ولي همه هستي در برابر خدا مسئول و پاسخ گو هستند؛ و از همين رو، فرشتگان که داراي اراده آزاد هم چون انسان و جن نيستند، بلکه معصوم به عصمت ذاتي هستند، اگر فرض بگيريم که خلافي را انجام دهند مي بايست در آن حشر عام پاسخگو باشند.(انبياء، آيه 29) در روايت است: ما من طير يصاد في برّ و لا بحر و لا يصاد شيء من الوحوش إلا بتضييعه التسبيح؛ هيچ پرنده اي در خشکي و دريا صيد و شکار نمي شود و هيچ چيزي از جانوران وحشي شکار نمي شوند مگر هنگامي که تسيبح را تضييع کند.(بحارالانوار، ج 61، ص 24) از همين رو، اگر سخن از حشر و محشور شدن وحوش در قيامت است، مراد مي توان همان حشر عام باشد که براي همه آفريده هاي الهي از جمله جانوران وحشي باشد: وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ.(تکوير، آيه 5) هر چند که مي تواند مراد انسان هايي باشد که از انسانيت به حيوان در سطح وحوش سقوط کرده اند؛ زيرا انسان در هنگام سقوط از انسانيت ممکن است، حيوان يا نبات يا جماد شود با اين که ماهيت انساني خود را حفظ کرده باشد.(اعراف، آيه 179؛ جن، آيه 15؛ انبياء، آيه 98)

نظرات بسته شده است.